Yumurtalık (over) kistleri

Kist, etrafı kist duvarı adı verilen doku ile çevrili, sıvı içeren kitledir.

Vücutta bütün dokularda kist oluşur fakat yumurtalık dışındaki organlarda kistler daha çabuk belirti verirler. Bunun bir nedeni bu organlarda meydana gelen kistlerin fonksiyonel bozukluğu neen olmasıdır. Yumurtalık kistlerinde ise genelde bu durum söz konusu olmaz, farkedilmesi zaman alır.

Yumurtalık (over) kistlerinin sebepleri

Yumurtalık kistlerinin en önde gelen nedeni hormonal düzensizliklerdir. Normalde her adet döneminde yumurtalık içinde yumurta hücresini taşıyan ve boyutları 3 cm’ye ulaşabilen folikül adı verilen kist oluşur. Sonra bu kist çatlar ve yumurta açığa çıkar. Yumurta sperm ile döllenirse gebelik oluşur, eğer yumurta döllenmezse 14 gün sonra yumurta adet kanaması ile dışarı atılır.

Fakat, kadında hormonal düzensizlik olması durumunda yumurta taşıyan kistler çatlamaz ve büyümeye devam ederek folikül kistini oluşturur.

Yumurtalık kistlerin belirtileri

Yumurtalık kistleri çoğu kez bir şikayete neden olmaz çünkü yumurtalıkların diğer organlarla teması zordur. Genellikle rutin rahim muayenesi sırasında tespit edilir.

Ağrı nadir görülür. Nadir olarak kistler kendi etrafında dönerse (torsiyon) ya da patlarsa (rüptür) şiddetli ağrı oluşumu söz konusu olabilir.

Yumurtalık kistlerinin en sık rastlanan belirtileri şu şekilde verilmiştir:

  • Adet düzensizliği
  • Karında şişkinlik ve ağrı
  • Sindirim sistemi bozuklukları
  • İdrar yolu şikayetleri

Yumurtalık kist çeşitleri

  • İnklüzyon kisti: İşlevsel sorumluluğu olmayan bir kisttir ve mikroskobik boyuttadır. Oluşmsı halinde belirti vermez ve ultrasonda ile fark edilmez. Bir çok uzman bu kistlerin uzun dönemde habis (kötü huylu) yumurtalık kanserinin öncüsü olabileceğini savunmaktadır.
  • Follikül kisti: Gençlerde en sık rastlanan yumurtalık kist tipidir. Genelde bulgu vermezler, ancak adet gecikmesine neden olabilmektedirler. Yukarıda açıklandığı gibi, kadın yumurta hücresinin çatlamaması ve büyümeye devam etmesi sonucu oluşur. Büyüklükleri genelde 2-3 santimetredir ve tedavi gerektirmez. Herhangi bir komplikasyon yaratmazlar. Bazı zamanlarda bu tür kistin küçülmesi için doğum kontrol hapları kullanılabilir.
  • Korpus luteum kisti: Kadında her yumurtlamadan sonra yumurta hücresinin atıldığı doku farklılaşarak korpus luteum adı verilen dokuya dönüşür ve gebelik oluşursa progesteron (hormonunun görevi, oluşabilecek bir hamilelik durumu için kadın organizmasını sağlamaktır) plasentadan (gebeliğin ilk haftalarından itibaren anne ve bebek arasındaki besin alışverişini sağlayan organdır) salınana kadar buradan üretilir. Bazen bu doku kist halini alır ve buna korpus luteum kisti adı verilir. Genelde 3-4 cm kadardır. Hormon salgılaması yaptığı için adet gecikmesine yol açabilir. Herhangi bir komplikasyon gelişmezse tedavi gerektirmez. Kendiliğinden kaybolur.
  • Teka-lutein kisti: Aşırı hormon salgısına bağlı olarak, genellikle kısırlık tedavisi alanlarda, çift taraflı olarak (her iki yumurtalıkta da) görülür. Tedavide yatak istirahatı ve bir uzman tarrafından yakın takip gerektirir.
  • Gebelik luteoması: Gebelik esnasında görülen, bazen 20 cm kadar büyüyebilen kisttir. Gebelik sonunda geriler ve kaybolabilir.

Yumurtalık kistilerinin yüzde 80-85’i iyi huyludur ve genellikle 20-44 yaş arası kadınlarda görülür. Eğer oluşum sebepleri hormonal düzensizlik ise kısırlığa neden olabilirler.

Yumurtalık kistinin tanısı için muayene ve ultrason yeterlidir. Kanser şüphesinde ileri radyolojik tetkikler istenir.

Yumurtalık kistlerinin tedavisi

Tedavi yumurtalık kistinin cinsine göre değişir. Basit kistler genelde takip edilir ve küçülmeleri için doğum kontrol hapları kullanılır.

İltihabi kistlerde antibiyotik tedavisi uygulanır. 8-10 cm’yi geçen ya da sürekli büyüyen, ultrason ve kan testlerinde kötü huylu olma ihtimali yüksek kistler ise cerrahi müdehale ile alınır.

Bizimle iletişime geçin

Sağlığınız bizim için önemlidir. Eğer bu konularda sorularınız varsa, Dr. Tuğrul Abacıoğlu ile aşağıda ki telefon numaralarından veya canlı destek hattımızdan iletişime geçiniz ve randevu alınız.