Kadın Sağlığı

Yumurtalık Kanseri

Yumurtalık kanseri, kadın kanserleri arasında en sık görülen kanser türüdür ve tedavisi oldukça zordur. Tedavisinin zor olmasının sebebi over kanserinin erken evrede iken teşhis edilmesinin zor olmasıdır. Over tümörleri, karın boşluğunda büyümek için kendisine yer bulur ve çoğu zaman ilk evrede iken belirti vermez. Bu nedenle pelvis ve karın içinde yayılıncaya kadar tespit edilmesi oldukça güç olan bir kanser türüdür.

Her kadın, rahminin sağ ve sol tarafında badem büyüklüğünde iki yumurtalığa sahiptir. Yumurtalıklar östrojen ve progesteron hormonları salgılamakla görevlidir. Aynı zamanda yumurta hücreleri de denen ‘ova’ da yine overlar tarafından üretilir. Sonucu sıklıkla ölümcül olabilen bir hastalık olan kötü huylu yumurtalık tümörleri erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilme oranı yüksektir. Yumurtalık kanseri tedavisi çoğunlukla cerrahi ve kemoterapi ile yapılır.

Yumurtalık kanseri belirtileri nelerdir?

Over kanseri belirtileri çoğunlukla ileri evreye kadar belirgin bir şekilde kendini belli etmez. Yumurtalık kanserinin belirtileri kadınların normal hayatta yaşadığı sağlık sorunları ile karıştırılabilinir. Erken evre yumurtalık kanseri nadiren herhangi bir semptoma sebep olur ve daha çok jinekolojik muayene sonrasında teşhis edilir. Bu yüzden düzenli jinekolojik muayene, tüm kadın kanserleri gibi yumurtalık kanserinin de erken teşhis edilebilmesini sağladığı için oldukça önemlidir. İlerlemiş yumurtalık kanseri belirtileri çoğu zaman iyi huylu hastalıkların belirtilerine benzer. Bu nedenle de kadınların birçoğu bu belirtileri dikkate almaz ve doktora gitmez.

Yumurtalık kanserinin belirtileri aşağıdaki gibidir:

  • Karın bölgesinde şişkinlik ve pelvis bölgesinde rahatsızlık
  • Yemek yerken hızlı doyma hissi
  • Hızlı kilo kaybı
  • Yemek yerken çabuk doyma hissi
  • Bağırsak hareketlerinin değişmesi sonucu şiddetli ve sık yaşanan kabızlık
  • Sık sık idrara çıkma ihtiyacı duyma over kanserinin belirtileri arasında yer alır.

Yumurtalık tümörlerine yol açan faktörler tam olarak bilinmemektedir. Çoğunlukla genetik bir mutasyonun ortaya çıkması sonucu sağlıklı bir yumurtalık hücresi, anormal olarak bölünmeye başlar ve kısa sürede kötü huylu bir tümöre dönüşür. Hızla büyüyen kanserli kitle çevre dokulara yayılır ve vücudun başka organ ve dokularına yayılarak metastaz yapabilir.

Over kanseri türleri nelerdir?

Yumurtalık kanserinin türünü, mutasyona uğrayarak kansere dönüşmeye başlayan hücre belirler. Yumurtalıkların dışını kaplayan ince epitel dokularda başlayan kanserler epitel tümörlerdir. Yumurtalık kanserlerinin yüzde 90’ı epitel hücrelidir. Stromal tümörler ise over kanserlerinin yüzde 7’sini oluşturur. Yumurtalıklarda hormon üreten hücrelerde başlayan Stromal tümörler diğer türelere göre daha erken teşhis edilir.  Germ hücreli yumurtalık tümörleri ise yumurta üretimi yapan hücrelerde başlar ve çoğunlukla yaşı genç kadınlarda karşımıza çıkar.

Kanserin risk faktörleri nelerdir?

Over kanseri riskini arttıran nedenler tam olarak bilinmemektedir. Herhangi bir yaşta ortaya çıkabilen over tümörünün en sık karşımıza çıktığı yaş 50-60 yaş aralığıdır. Genetik gen mutasyonları da kötü huylu yumurtalık tümörlerinin gelişmesine neden olabilmektedir.

Meme kanseri geni 1 (BRCA1) ve meme kanseri geni 2 (BRCA2) olarak bilinen genlerin de yumurtalık tümörlerinin oluşmasında önemli rol oynadığı bilinmektedir. Yakın aile öyküsünde, birden fazla meme kanseri teşhisi almış olan kadınlarda bu tür kanserlerin gelişme riski daha fazladır.

Lynch sendromu yaşayan kadınlarda mutasyona uğrayan genler kolon kanserine neden olurlar. Bu genetik mutasyonun kadınlarda yumurtalık kanseri riskini de artırdığı bilinmektedir. Uzun süreli ve yüksek dozlarda östrojen hormonu replasman tedavisi görmüş olmak da kanser riskini artırır.12 yaşından önce adet görmek ve 52 yaşından sonra menopoza girmek de over kisti kanseri riskinin artışında önemli bir role sahiptir.

Bunların yanı sıra over kanserinin risk faktörleri arasında

  • Hiç doğum yapmamış olma,
  • Doğurganlık tedavisi görmüş olma (uzun süreli yüksek doz hormona maruz kalma),
  • Sigara ve alkol kullanımı
  • Rahim içi cihaz kullanma (spiral vs.).
  • Polikistik over sendromu da kötü huylu yumurtalık tümörü oluşmasında rol oynayan faktörlerdendir.

Genetik bir yatkınlığınız, aile geçmişinizde meme kanser ve over kanseri öyküsü varsa bunları doktorunuzla paylaşmalısınız. Erken dönemde kanser taraması yapılması, sağlığınızın korunması için gereklidir. Doktorunuz olası kanser riskiniz için düzenli aralıklarla pelvik muayene ve kan testleri yaparak koruyucu önlemleri alınmasını kolaylaştıracaktır.

Yumurtalık Kanseri Önlenebilir mi?

Yumurtalık kanserini önlemenin bilindik bir yolu yoktur. Ancak düşük risk ile ilişkili olduğu bilinen bazı faktörler vardır.

  • 10 yılı aşkın zamandır ağızdan doğum kontrol hapı kullanmak,
  • Daha önce doğum yapmış olmak
  • Emzirme geçmişi olmak
  • Günlük aspirin kullanmak düşük over kanser riskleri arsında yer alır.

Kanserin tanısı nasıl yapılır?

Over kanseri şüphesi olan kadınlarda öncelikle pelvis muayenesi yapılır. Vajina içine yerleştirilen spekulum ile rahim ve yumurtalıklarınızın incelemesi yapılır. Pelvis görüntüleme ile birlikte elle muayene yaparak da doktorunuz bir kitlenin var olmadığını kontrol edecektir. Doktorunuz bazı durumlarda detaylı görüntüleme için karın bölgesinden Bilgisayarlı Tomografi, MR gibi ileri görüntüleme teknikleri isteyebilir.

Kan testinde CA 125 değerleri de yumurtalık kanserinin varlığı konusunda detaylı bilgi verir. CA 125 yumurtalık kanserini oluşturan hücrelerin yüzeyinde yer alan bir proteini gösterir.

Yumurtalık kanserinden şüphe ediliyorsa basit cerrahi müdahale ile doku ya da karın içi sıvısı alınır ve biyopsi yapılmak için patolojiye gönderilir. Kanserin teşhis edilmesi durumunda doktorunuz sizin için en doğru tedavi seçeneğini belirleyecektir.

 

Evreleri nelerdir?

Yumurtalık kanserinin evresini belirlemek için ameliyatın sonucu çok önemlidir. Over kanseri evresi tedavi seçeneklerini belirlemek için de en önemli tanı yöntemi ameliyat ile karın içinde kanserin yaygınlık oranını saptamak gerekir.

Kanserin evreleri şu şekildedir

  • Evre I. Kanser sadece tek yumurtalıkta sınırlıdır. Bazı durumlarda her iki yumurtalıkta da kanser görülebilmektedir.
  • Evre II. Kanserli doku pelvis bölgesine yayılmıştır.
  • Evre III. Kanserli hücreler karın içine yayılmış durumdadır.
  • Evre IV. Kanser karın dışındaki organlara ve dokulara yayılmıştır.  Dışında bulunmuştur.

Yumurtalık kanseri tedavisi nasıl yapılır?

Yumurtalık kanserinin tedavi standardı çoğunlukla ameliyat ve kemoterapi kombinasyonundan oluşur. Bazı durumlarda doktorunuz tümörün ameliyattan önce küçültülmesi için neoadjuvan kemoterapi yani ameliyat öncesi kemoterapi tedavisi uygulayabilir.

Yumurtalık kanseri ameliyatından çoğunlukla her iki yumurtalık, fallop tüpleri ve rahim çıkartılır. Aynı zamanda yakın lenf düğümleri ve yağlı karın dokusunun katlantısı da denen omentum, kanserli hücre taşıma ihtimaline karşı alınabilir.

Kanser erken evre ise çıkartılan doku ve organlar daha az olabilir. Evre bir over kanseri tanısı alan kadınlarda eğer tek yumurtalıkta kanser söz konusu ise sadece tek yumurtalık ve fallop tüpü çıkartılarak sağlıklı yumurtalık korunur. Bu durum da gebe kalma şansı korunabilir.

Ameliyat sonrası gözle görülmesi imkansız olan kanserli hücreleri yok etmek için değişken dozlarda kemoterapi tedavisi uygulanabilir. Kemoterapi tedavisi damar yolundan verilebildiği gibi bazen karın boşluğuna da enjekte edilebilir. Bazı durumlarda her iki şekilde kullanılabilir. İleri evre yumurtalık kanseri tedavisi için kemoterapi, cerrahi müdahale öncesinde tercih edilebilmektedir. Ameliyat öncesi kemoterapiden sonra ameliyat yapılır ve gerekli ise ameliyattan sonra da kemoterapiye devam edilir.

Konu ile alakalı yabancı kaynaklar:
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ovarian-cancer/symptoms-causes/syc-20375941

Detaylı bilgi için bizlere ulaşabilirsiniz.
Tel:  +90 530 117 34 34
Mail:info@abacioglu.com.tr

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Call Now ButtonBizi Arayın
Kapalı
Kapalı