Kısırlık

KISIRLIK TANI VE TEDAVİSİNDE ENDOSKOPİ – 1

İnfertilite yani Kısırlık, tanı ve tedavisi bir ekip çalışması gerektiren ve sistemin kendi içinde geri dönüş yollarıyla denetlendiği, tıbbi bir sorundur, infertilite hem erkek hem de kadından kaynaklanabilen, kadının gebe kalamaması ve çocuk doğuramaması ile sonuçlanan erkek veya kadın üreme sisteminin bir hastalığıdır.

 

Kısırlık tedavisi için kısırlık sayfamıza göz atabilirsiniz: Kısırlık

KISIRLIK TANI VE TEDAVİSİNDE ENDOSKOPİ

Endoskopi

1896 yılında Cloda tarafından yapılan ilk histeroskopik muayene
1896 yılında Cloda tarafından yapılan ilk histeroskopik muayene

Kapalı bir organın içini görmek demektir. Çok ince ışık kaynakları ve kameralarla neredeyse hiç kesmeden, çok küçük delikler açılarak karın içi (laparoskopi), rahim içi (histeroskopi), tüplerin içi (salpingoskopi) görülebilir. Endoskopik yöntemlerle üreme sistemi

organlarının içi (endometrial kavite) veya karın içerisindeki kısımları (tüpler, yumurtalıklar) direk gözle İncelenmektedir. Bu işlemler lokal ve genel anestezi altında yapılabilir. Endoskopik olarak, kadın üreme organlarında kısırlık nedeni olabilecek bir hastalığın tanısı ve genellikle aynı anda tedavisi yapılabilir. Histerosalpingografide tubal tıkanıklık, üreme organlarının doğumsal şekil bozuklukları, yumurtalıkta kistler, karın içindeki yapışıklıklar, myom, polip gibi hastalıklarla ilgili görünüm varsa endoskopiyle kesin tanı ve aynı seansta tedavi yapılabilir. Uygun vakalarda yapışıklıkların ayrılması, tüplerin açılması, PCOS’da “ovarian drilling” ve endometriozis odaklarının yakılması laparoskopi sırasında yapılmaktadır.

Histeroskopi

Histeroskopi; kabaca, bir ışık kaynağı ve kamera sisteminin rahim içine yerleştirilerek, direk görüş altında bazı tanı ve tedavilerin yapılabildiği bir yöntemdir.

Özellikle son yıllarda hem görüntü sağlayan, elektrik iletmeyen sıvıların kullanılmasıyla gelişmesi hem de küçük çaplı histeroskopların gelişmesi ile rahim içi her türlü operatif girişimlerin yapılması kolaylaşmıştır. Operatif histeroskopinin uzmanlık alanımızdaki etkileri oldukça radikal olmuştur. Daha önceleri rahim içi septum, myomlar,yapışıklıklar gibi hastalıklar karın açılarak ve rahim duvarı kesilerek son derece zor ve sonuçları her zaman yüz güldürücü olmayan ameliyatlarla düzeltilirken bugün bu işlemler son derece kolay, çabuk ve hastaya çok az zarar veren, hastanede kalmayı azaltan (bazen hasta hiç hastanede yatırılmadan) histeroskopi ile yapılmaktadır. Anormal rahim kanamalarında ilaç

Histeroskopik Rezektoskop ile rahim içinin traşlanması
Histeroskopik Rezektoskop ile rahim içinin traşlanması

tedavisine dirençli durumlarda rahim içindeki kanayan doku (endometrium) traşlanarak veya yakılarak rahmin çıkarılması ameliyatlarına (histerektomi) alternatif bir tedavi olarak öne çıkmıştır.

Hastayı hiç yatırmadan, uyutmadan (anestezisiz), lokal anestezi altında yapılan ofis histeroskopi, 1980’lere kadar pratik bir yaklaşımı olmamıştır. 1980’ lerde dış çapı 5 mm’den daha küçük histeroskopların yapılmasıyla, rahmi inceleme, endometrial biopsi alınması, ipi görülemeyen rahim içi alet (RİA), polip, saplı küçük myomların çıkarılması ve septumun kesilmesi muayenehane şartlarında

yapılabilmektedir. Ofis histeroskopi ile muayene yapmak için, rahim içinin hastalık görüntülerini ve histeroskopi prensiplerini ve kullanım tekniğini iyi bilmek gereklidir. Histeroskopide en önemli sorunlar, yapan kişinin özel bir eğitim görmesi gerekliliği ve sistemin kurulmasının, uygulanmasının pahalı olmasıdır. Ofis histeroskopiden önce;

  • Doğru hasta seçimi
  • Tam bir tıbbî öykü
  • Fizikî muayene
  • Vaginal smear
  • Gebelik testi yapılmalıdır.
Histeroskopi ile ameliyat yapılmasının şekli

 

Ofis Histeroskopisinin yapılmaması gereken durumlar

  • Gebelik
  • Rahim ve rahim ağzında enfenksiyon (iltihabi hastalık) varlığı
  • Yoğun rahim kökenli kanama

Histeroskopi yapılması gerekebilen durumlar

  • Bilinen servikal malignite, menapoz öncesi veya sonrası anormal rahim kanamalarının değerlendirilmesi
  • İpi görülmeyen spiral ya da yabancı cisimlerin çıkartılması
  • Uterus septumunun tanısı veya kesilmesi
  • Hormonal tedaviye cevap vermeyen kanamalarda endometrial koterizasyon
  • IVF öncesi
  • Yumurtalık yollarının tıkanmasında kanalı açmak amacıyla
  • Aile planlaması amacıyla
Histeroskop ite tüplerin rahim içerisinde tıkanması

V Laporoskopi
Endoskopi vücut boşluklarının küçük ışık kaynakları ile aydınlatılarak gözle doğrudan incelenmesi işlemidir. Bu işlemle hastalıkların gözle veya parça alınarak tanısı konulup aynı zamanda tedavileri yapılabilir. Tıbbın tüm dallarında endoskopik uygulamalar vardır. Ancak jinekoloji bu işlemin ilk ve belki en çok uygulandığı uzmanlık dalı olmuştur. Laporoskopi göbekten açılan bir delik ile karın içerisine sokulan bir objektif ile içerisini görmeye yarayan bir alettir, insanda ilk kez bir optik alet kullanarak karın boşluğunun gözlenmesi 1910 yılında İsveçli Jacobeus tarafından gerçekleştirilmiştir. Zamanla optik sistem ve operasyon aletlerinin gelişmesi ile bu gün laporoskopi kanser cerrahisinde bile kullanılır hale gelmiştir. Kısırlıkta laporoskopi yumurta hücrelerinin elde edilmesi amacıyla Steptoe ve Edwards tarafından 1970 yılında kullanılmıştır. Bu araştırmacılar, 1976 yılında gonodatropinlerle (yumurtalığı uyaran hormonlarla) uyarılmış bir yumurtalıktan elde ettikleri yumurta hücresi ile ilk tüp bebeği yapmışlardır. Jinekolojik endoskopi uygulama nedenleri kısaca aşağıdaki gibi özetlenebilir.

Tanısal laporoskopi:

  • Kısırlık nedenlerinin araştırılması
  • iyileşmeyen bel ve kasık ağrıları
  • Doğuştan var olan anomaliliklerin tanısı

Tedavi amaçlı laporoskopi:

  • Tüplerin bağlanması veya açılması
  • Endometriozis tedavisi
  • Yumurtalık kistlerinin çıkarılması (uygun koşullarda)
  • Ağrı tedavisinde LUNA ve presakral nörektomi (rahime giden sinirlerin kesilmesi)
  • Myomektomi (uygun koşullarda ise rahim dışına büyümüş myomların çıkarılması)
  • Kanser tedavisinde
  • İdrar kaçırma ameliyatlarında
  • Kısırlık tedavilerinde (GİFT, ZİFT vb dışarda döllenmiş yumurtanın tüplere yerleştirilmesinde)
  • Rahim çıkarılmasında (histerektomi)
  • Dış gebelik tedavisinde
  • Bazı doğumsal şekil bozukluklarının tedavisinde kullanılabilir.

V Laporoskopi ameliyat tekniği
Ameliyathane koşullarında, jinekolojik muayene pozisyonunda genel veya lokal anestezi altında karın duvarından içeriye yerleştirilen özel bir iğneyle (Verres) C02 (karbondioksit) gazı verilerek karın şişirilir. Böylece barsaklar operasyon sahasından uzaklaştırılarak karın içerisine optik ve cerrahi endoskopik aletlerin yerleştirilmesi sırasında yaralanmaları

önlenir. Daha sonra görüş sağlayan (genellikle 10 mm fakat 1,9 mm incelikte olanları da vardır) optik ışık ve mercek sistemi göbek içerisinden açılan 1 santimetrelik bir keşiden karın içerisine yerleştirilir. Bunu takiben cerrahi aletlerin içerisinden geçtiği genellikle karın alt orta ve yanlarından gerektiği kadar 0,5 santimetrelik delikler açılarak operasyon yapılır. Bu sırada cerrah karın içerisinden elde edilen görüntüyü renkli bir televizyon ekranı olan monitörden izler. Karın içerisinde cerrahi işlemi yapmak için pensler, makaslar, elektrikle yakma ve yıkama cihazları, laser, otomotik veya elle dikiş atma aletleri kullanılabilir. İşlem bittikten sonra bazen kesilen dokular karın alt kısmında yapılan küçük bir cerrahi keşiden çıkarıldıktan sonra karın içi yıkanıp, kanama olmadığından emin olunduktan sonra aletler çıkarılır. Karındaki karbondioksit gazı en son çıkan alet aracılığı ile boşaltıldıktan sonra karındaki kesiler dikilerek kapatılıp hasta uyandırılır.
Flaşta genellikle aynı gün veya ertesi sabaha kadar takip edildikten sonra evine gönderilebilir.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Call Now ButtonBizi Arayın
Kapalı
Kapalı