1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (3 Kişi oy verdi)
Loading...

Adet Düzensizliği

Kadınlarda hormonların dengeli çalışması sonucu her ay düzenli adet görme eylemi gerçekleşir. Hormonlar adet görülmeye başladıktan ilk birkaç yıl içinde belirli bir düzene girene kadar adet düzensizliği görülmesi olağandır.

Aynı düzensizlik, kadın adetlerinin sona ermeye yakınlaştığı “perimenopoz” -menopoza geçiş yada öncesi demektir, ve “menopoz” dönemleri öncesinde de geçerlidir. Kadınlarda, menopoz diye adlandırılan doğurganlığın son bulduğu, adet görmenin sonlanması, kadının son adet döneminin üzerinden 12 ay geçtikten sonra başlar.

Ek olarak, ilgili hastalıklarda da adet düzensizliği görülebilir.

Kadınlarda, adet görmenin tamamen durması haline “amenore” denir. Hamilelik, emzirme, menopoz gibi belirli fizyolojik durumlar dışında adet görmeme durumu tıp dilinde “amenore” olarak adlandırılır.

Kadınlarda doğurganlık işlevi ve adet görme arasında sıkı bir bağ vardır. Ergenlik dönemi öncesi adet görme işlevleri henüz oluşmamış kız çocuğunun, adet görmeye başlaması ile doğurganlık özelliği kazanmış ve “fertil” hale gelmiş olur.

Hamileliğin yumurtlama dönemlerinde oluşması adet görme sayesinde sağlanır.

Adet görmek nedir?

Adet görmek rahim içi dokusunun (endometrium) kanama ile dışarı atılması anlamına gelir. Adet dönemi 3 evreye ayrılarak incelenebilir:

  • Birinci dönem: yumurtanın seçildiği ve 20 mm çapa ulaşana kadar olgunlaştığı ”Foliküler Faz”
  • İkinci dönem: olgun yumurtanın küçük bir patlama şeklinde yumurtalıktan atıldığı ”Ovulasyon Fazı”
  • Üçüncü dönem: ise gebe kalınması halinde embriyonun yerleşmesine kadar rahim içinin hazırlandığı ”Sekretuar Faz”

Bu gelişim sürecinde gebelik oluşursa rahim içinde embriyonun ortaya çıkması ile değişen hormonal yapıdan kaynaklanan rahim içi özel mekanizmalar ile adet görülme işlevi durur.

Gebelik oluşmaması durumunda rahim içi doku yumurtalıkta progesteron hormon seviyesinin düşmesi sebebiyle adet kanaması yolu ile vajinadan dışarı atılır. Rahim iç zarı aniden ve bütün olarak atılması durumundaki buna kadük denir ve bu durum ağrılı olabilir.

Düzenli adet görmek ne demektir?

Kadınların adet görmesi için pek çok organ bir düzen içinde birlikte çalışır. Beynimizin içinde bulunan hipotalamus bölgesi, hipofiz bezi, boyun bölgesindeki tiroid bezi, böbrek üstü bezleri, yumurtalıklar, rahim, vajina ve kadın dış genital bölgedeki vulva işlevsel olarak sağlıklı ise adet görülür.

Bu organlardan her hangi birinin işlevlerinde bir bozukluk ve düzensizlik varsa veya vücutta hastalık, stres, açlık, aşırı spor gibi durumlarda bir çok nedenden vücudun anormal bir sinyal vermesi durumunda adet düzeni bozulabilir.

Adet görmeme durumu nedir?

Adet görmeyen kadın uzman bir hekime muayene olduğunda, hekim ilk olarak hasta hakkında ayrıntılı olarak şikayetleri ile ilgili bilgi alır, kalıtımsal bir konu var mıdır ve meme gelişimini nasıldır, vücut gelişimi nasıldır, vücut kitle indeksini (BMI) normal midir, genital organların ultrason tetkiklerini nasıldır incelenir, genital organ muayenesi yapılır ve eğer hormonal bozukluk şüphesi varsa hormon profilleri çıkarılır (FSH, LH, TSH, Estradiol; TSH) ve biyokimyasal değerlere bakılır.

Dış genital organ muayenesi vaginal açıklığın değerlendirilmesi, doğuştan genital organ gelişim bozuklukları ve sapmaların tanısını koymak için gereklidir. Bazen çok basit bir kızlık zarının kapalılığı adet görmemenin nedeni olabilir ve yine basit bir cerrahi müdahale ile giderilebilir.

Adet gören bir kadında sonradan gelişen amenorede hormonal bozuklukların yanı sıra yumurtlayamama (anovulasyon) durumuna bakılır. Bu durumda polikistik over sendromu (PKO) sıklıkla karşılaşılan hastalıklardan olabilir.

Adet görmeyen kadınlar altta yatan doğumsal ve sonradan gelişen sebeplerin araştırılması için doktora başvurmalı ve detaylı bir şekilde muayene yapılmalıdır.

Adet görmeme nedenleri

Adet olmayan her kadında yaşına bakılmaksızın ”menapoz” olup olmadıkları sorgulanmalıdır. Kadınlarda menopoz 40 yaş altında hatta 20 yaş altında bile gelişebilir. Özellikle, aile öyküsü önemli bir detaydır. Adet görmeme (menopoz) nedenleri arasında, bazı genetik hastalıklar, sigara kullanımı, kronik hastalıklar, ilaçlar, kemo /radyoterapi de erken menapoz nedeni olabilmektedir. Özellikle çocuk istenmesi durumunda kadınların adet düzensizliğini önemsemeleri ve  gecikmeden bir uzman hekime baş vurmaları uygun olur.

Prolaktin hormonunun düşüklüğü adetin kesilmesine neden olabilir. Prolaktin, süt hormonu olarak da bilinir ve hem kadınlarda hem de erkeklerde salgılanan hipofiz bezi tarafından üretilen bir hormondur.

Özellikle gençlerde daha sık gözlenen anoreksiya (yemek yememek, çok az uyumak), bulumiya (yediklerini kusarak çıkarmak) gibi yaşamı tehdit eden durumlarda; ağır depresyon, uyku bozuklukları durumunda da adet bozukluğu söz konusu olabilir.

Turner Sendromu, bir başka nedendir ve eksik bir kromozom oluşumu nedeniyle kısa boy, esnek kollar, ense saç çizginin aşağıda olması gibi belli belirsiz görüntüsel bulgular yapan çok nadir olarak küçük yaşta menapoz görülmesine neden olan genetik bir hastalıktır.

Benzer şekilde, doğum kontrol hapları, üçer aylık korunma iğneleri,  spiral (hormonlu) kullanımı, kürtaj sonrası rahim içinin iyileşememesi durumunda da adet olunmayabilir. Bunlar geçici şikayetlerdir, tedavi ile adet normale gelir.

Normal adet miktarı ne kadardır?

Kadınlarda adet kanaması normal olarak 2 – 8 gün sürer ve günde ortalama 3 ped kanama olabilir. Ancak spiral kullanımı durumunda süre 10 günü, günlük kanama ise 4 pedi bulabilmektedir. Bu durumda gözlenen fazla kanama kadının kansızlık başta olmak üzere pek çok sıkıntıyı yaşamasına neden olabilmektedir.

Kadınlar adet kanaması esnasında doktorunun izniyle ağrı kesici ilaçlar kullanararak kanamalarını azaltabilirler.

Aşırı adet kanaması olması durumu ”myom, polip, hiperplazi, enfeksiyon, kanser, …” gibi bir patolojik durumların  göstergesi olabilir ve bir jinekolojik muayene ile teşhis edilebilir.

Kan pıhtılaşma hastalıkları ve kan sulandırıcılar (aspirin, heparin gibi) da kanamayı arttırabilmektedir.

Adet kanamalarının düzensiz ve çok olması ve uzun sürmesi

Adet kanamalarının düzensiz, aşırı miktarda kanama olması veya uzun sürmesi durumlarında, yumurtlamama durumu ve hormon bozuklukları, myom, polip, hiperplazi, kanser, enfeksiyon, dış gebelik, ilaç kullanımı, tiroid bezi hastalıkları, adenomyosis (sadece uterusun iç yüzünü sınırlaması gereken endometrial dokunun uterus kas tabakasına doğru yavaş yavaş ilerlemesi ile uterus kas tabakasının kalınlaşması anlamına gelir) araştırılmalıdır.

Teşhis ve tanı için özellikle 35 yaşından sonra adet düzensizliği olursa rahim içinden parça almak veya histeroskopi yapmak gerekli olmaktadır.

Tanıya göre uygun tedavi metodu belirlenir. Genelde, tedavi için ilaç kullanımı yeterli olabilirken, bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekli olabilmektedir.

Bizimle iletişime geçin

Sağlığınız bizim için önemlidir. Eğer bu konularda sorularınız varsa, Dr. Tuğrul Abacıoğlu ile aşağıda ki telefon numaralarından iletişime geçiniz ve randevu alınız.

Facebook Yorumlar

Sevdiklerinle Paylaş!